Wat is een hengst?

De hengst was een typisch Vlaams scheepstype en werd ooit enkel gebruikt door vissers van de linker oever van de Schelde. Daarom werd een hengst ook “een schip van de katholieken” genoemd. Vooral vissers uit Kieldrecht voeren er mee.

Na de Belgische onafhankelijkheid (1830) lieten veel Zeeuws-Vlaamse vissers zich naturaliseren tot Nederlander. Anderen, vooral uit Kieldrecht, registreerden hun schip in Clinge, vlak over de grens. Ze moesten dit wel doen want als Belg mochten ze niet in Nederlandse wateren vissen. Door verzanding en het dichtslibben van de kreken verhuisden de hengsten steeds verder stroomafwaarts, naar havens in oostelijk Zeeuws-Vlaanderen, langs het Verdronken Land van Saeftinghe tot in Philippine en Boekhoute. Toen ook de Braakman verzandde gingen vele vissers van Boekhoute met hun schip naar de Vlaamse kust. Andere Zeeuws-Vlamingen weken uit naar de Oosterschelde. Maar velen stopten ook gewoon met vissen en verkochten hun schip voor een prikje aan vissers uit Yerseke, Zierikzee en Tholen.

D'n Bruinen (YE 199) in 1949 in de haven van
Yerseke met schippers Jan en Willem de Rooij.
(foto uit het archief van de familie de Rooij)

Eind 19de eeuw waren in de Oosterschelde de oester – en de mosselcultuur in volle opgang en de hengsten waren daarvoor prima, sterke werkschepen. Vanwege het relatief grote ruim waren ze uitermate geschikt om mosselen te vervoeren naar België. Wanneer ze ergens aanmeerden ging de kreet door het dorp: “De hengst is er!”, een teken voor de moeders om één van hun kinderen met een emmertje naar de waterkant te sturen. Mosselen waren immers een gewild – en niet te duur product.

Uit de hengst ontstond later een ander scheepstype nl. de lemmerhengst. De goede vaareigenschappen van een hengst en van een lemmeraak werden daarin verwerkt.

D'n Bruinen (YE199) voer tot Roubaix (FR) om er mosselen te verkopen.
(foto uit het archief van de familie de Rooij)